ระบบ ERP บัญชีไทยหนึ่งเดียว
ที่เชื่อมต่อไลน์ผลิตและเครื่องจักร (IoT) เข้ากับงบการเงินโดยตรง

1. ระบบบัญชีแยกประเภททั่วไป (General Ledger) ต้องรับรู้รายได้เมื่อส่งมอบสินค้าหรือให้บริการเสร็จสิ้น โดยไม่คำนึงถึงงวดการรับชำระเงิน 2. ระบบต้องรับรู้รายจ่ายที่เกิดขึ้นสัมพันธ์กับรายได้ในรอบระยะเวลาบัญชีเดียวกัน แม้จะยังไม่ได้รับการวางบิลหรือยังไม่ได้จ่ายเงิน

1. ระบบต้องล็อกรอบระยะเวลาบัญชีมาตรฐานไว้ที่ 12 เดือน 2. ระบบต้องรองรับข้อยกเว้นสำหรับรอบบัญชีแรกที่น้อยกว่า 12 เดือน (กรณีก่อตั้งบริษัทใหม่) หรือรอบบัญชีสุดท้ายที่น้อยกว่า 12 เดือน (กรณีเลิกกิจการ/อนุมัติเปลี่ยนวันสิ้นงวดบัญชี)

ระบบต้องกระจายรายได้ค่าเช่ารับล่วงหน้า และค่าเช่าจ่ายล่วงหน้า (Prepaid/Deferred) ออกเป็นรายงวดบัญชีตามส่วนเฉลี่ยของระยะเวลาการเช่าจริง (Straight-line method)

ระบบต้องบันทึกเงินจอง เงินประกัน หรือเงินมัดจำรับล่วงหน้าเป็นหนี้สิน (Deferred Revenue) และห้ามรับรู้เป็นรายได้ทางภาษี จนกว่าจะมีการโอนสิทธิ์หรือส่งมอบสินค้า/บริการสำเร็จ

1. ระบบต้องรองรับการบันทึกตัดจ่ายสินค้าเสื่อมสภาพ/หมดอายุออกจากบัญชีคลังสินค้า 2. การรับรู้มูลค่าตัดจ่ายเป็นรายจ่ายทางภาษี ต้องผูกกับระบบควบคุมเอกสารการตรวจสอบของบุคคลภายนอก (เช่น ผู้สอบบัญชี) และเอกสารหลักฐานภาพถ่ายการทำลายจริง

1. ระบบต้องรองรับการคำนวณค่าเสื่อมราคาเฉลี่ยตามวันจริงที่ได้ทรัพย์สินนั้นมาในรอบปีบัญชีแรก 2. ระบบต้องรองรับการหักค่าสึกหรอตามอัตราเพดานสูงสุดที่กฎหมายกำหนดของสินทรัพย์แต่ละประเภท (เช่น อาคารถาวร 5%, คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ 20% หรือรับสิทธิ์หักค่าเสื่อมราคาสูตรเร่งสำหรับ SMEs)

1. หากมีการตีมูลค่าทรัพย์สินเพิ่มขึ้น (Revaluation Surplus) ระบบต้องไม่นำส่วนเกินทุนจากการตีราคามาคำนวณเป็นรายได้เพื่อเสียภาษี 2. มูลค่าที่คิดค่าเสื่อมราคาทางภาษีต้องล็อกไว้ที่ราคาทุนและอายุการใช้งานที่เหลืออยู่เดิมเท่านั้น (ห้ามใช้ฐานราคาที่ตีเพิ่ม)

1. ระบบคลังสินค้าต้องประเมินมูลค่าสินค้าคงเหลือปลายงวดเปรียบเทียบระหว่าง ราคาทุน (Cost) กับ ราคาตลาด (Market Price) 2. ระบบต้องเลือกใช้มูลค่าที่ต่ำกว่าในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษี และยกยอดมูลค่าต่ำกว่านั้นไปเป็นสินค้าต้นงวดของรอบระยะเวลาบัญชีใหม่

1. ระบบต้องล็อกคุณสมบัติการตัดจำหน่ายลูกหนี้เป็นหนี้สูญทางภาษีให้เป็นไปตามเงื่อนไข (เช่น มีการทวงถามหนี้ตามสมควร, ดำเนินคดีฟ้องร้องแพ่ง/ล้มละลาย หรือมีมูลค่าหนี้ตามเกณฑ์วงเงิน) 2. หากระบบได้รับชำระหนี้สูญกลับคืนมาในภายหลัง ระบบต้องรับรู้ยอดนั้นเป็นรายได้ทางภาษีในรอบบัญชีที่ได้รับเงิน

ระบบบัญชีต้องไม่นำภาษีขายที่เรียกเก็บจากลูกค้า หรือยอดภาษีมูลค่าเพิ่มที่ได้รับคืนจากการยื่นแบบ ภ.พ.30 มารวมคำนวณเป็นรายได้ทางภาษีเงินได้นิติบุคคล

1. ระบบต้องคำนวณเพดานค่ารับรองรับสูงสุดหักได้ไม่เกินร้อยละ 0.3 ของยอดรายได้รวมหรือทุนจดทะเบียนชำระแล้ว (แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า) และจำกัดยอดสูงสุดไว้ไม่เกิน 10 ล้านบาทต่อปีบัญชี 2. ระบบต้องจำกัดการหักค่าของขวัญรับรองต่อคนต่อครั้งไว้ไม่เกิน 2,000 บาท

ระบบจัดซื้อและบัญชีแยกประเภททั่วไปต้องควบคุมไม่ให้ลงบันทึกค่าใช้จ่ายในการต่อเติม เปลี่ยนแปลง ขยายออก หรือทำให้ดีขึ้นซึ่งทรัพย์สินเป็นค่าใช้จ่ายในงวดทันที (ยกเว้นงานซ่อมแซมคงสภาพเดิม) โดยระบบต้องบังคับปรับประเภทรายการเป็นสินทรัพย์ (Capitalization) เพื่อคิดค่าเสื่อมราคา

ระบบต้องทำการบวกกลับภาษีเงินได้นิติบุคคล, เบี้ยปรับ, เงินเพิ่มภาษีอากร, ค่าปรับทางอาญา รวมถึงภาษีซื้อต้องห้าม (เช่น ภาษีซื้อค่ารับรอง, ภาษีซื้อรถยนต์นั่ง) กลับเข้าเป็นรายได้เพื่อเสียภาษีโดยอัตโนมัติในการคำนวณ ภ.ง.ด.50

ระบบจ่ายเงินและการทำจ่าย ต้องบล็อกการลงบันทึกเป็นรายจ่ายทางภาษีสำหรับรายการจ่ายใดๆ ที่ไม่มีเอกสารแสดงตัวตนผู้รับเงิน หรือไม่สามารถยืนยันระบุตัวผู้รับเงินได้จริง

สำหรับบริษัทนิติบุคคลทั่วไป: 1. ระบบต้องคำนวณภาษีครึ่งปีจากกึ่งหนึ่ง (50%) ของประมาณการกำไรสุทธิทางภาษีที่จัดทำขึ้นสำหรับทั้งรอบระยะเวลาบัญชี 12 เดือน 2. ยอดภาษีที่ประมวลผลผ่านแบบ ภ.ง.ด.51 ต้องถูกส่งผ่านไปบันทึกเป็นเครดิตภาษีจ่ายล่วงหน้าเพื่อใช้หักยอดชำระจริงสิ้นปีบัญชี (ภ.ง.ด.50)

1. ระบบต้องเปรียบเทียบประมาณการกำไรสุทธิครึ่งปี (ม.67 ทวิ (1)) กับผลกำไรสุทธิตอนสิ้นปีบัญชีจริง (ม.68) 2. หากกำไรสิ้นปีจริงสูงกว่าประมาณการเกินร้อยละ 25.0 ระบบต้องคำนวณเงินเพิ่มอัตรากรณีชำระขาดร้อยละ 20 ของจำนวนภาษีชำระล่วงหน้าครึ่งปีที่ชำระขาดไป (เว้นแต่จะผ่านเงื่อนไขข้อยกเว้น "เหตุอันสมควร")

สำหรับบริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลทั่วไป: ระบบต้องมีกระบวนการประมวลผลข้อมูลและจัดทำงบการเงินภาคบังคับ 3 รายการ ได้แก่: 1. บัญชีงบดุล (Balance Sheet / Statement of Financial Position) 2. บัญชีทำการ (Manufacturing/Trading Account) 3. บัญชีกำไรขาดทุน (Profit and Loss Account) เพื่อให้สอดคล้องกับ ม.65

ในการจัดทำแบบแสดงรายการภาษีประจำปี (ภ.ง.ด.50 หรือแบบอื่นๆ) ยื่นต่อสรรพากร: ระบบต้องรวบรวมตัวเลขรายรับ รายจ่าย กำไรสุทธิ พร้อมแปลงชุดรายงานทางการเงินต่อไปนี้มาเป็นเอกสารแนบใน Package ยื่นภาษีโดยอัตโนมัติ: 1. บัญชีงบดุล (Balance Sheet) 2. บัญชีทำการ (Manufacturing/Trading Account) 3. บัญชีกำไรขาดทุน (Profit and Loss Account) 4. บัญชีรายรับรายจ่าย หรือบัญชีรายรับก่อนหักรายจ่าย (ตามแต่วัตถุประสงค์แต่ละประเภทนิติบุคคล)

1. ในกรณีที่คู่ค้าผู้จ่ายเงินเป็นหน่วยงานรัฐบาล, องค์การรัฐบาล, เทศบาล, สุขาภิบาล หรือ อปท.: ระบบของหน่วยงานผู้จ่ายภาษีต้องคำนวณหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายใน **อัตราร้อยละ 1.0** ของยอดจ่ายเงินได้ตาม ม.40 2. ยอดจ่ายเงินได้ที่ต้องคำนวณหักภาษีนี้ ต้องมียอดชำระต่อครั้งตั้งแต่ **500 บาทขึ้นไป** (ตามเงื่อนไข ป.ร. ฉบับ 16) 3. ระบบต้องยกเว้นการหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ในกรณีที่ผู้รับเงินเป็นบริษัทที่ได้สิทธิ์ยกเว้นภาษีตามกฎหมายเฉพาะ เช่น BOI (หากมี Flag)

สำหรับนิติบุคคลผู้รับเงินที่ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 1%: ระบบบัญชีภาษีต้องบันทึกยอดเงินภาษีที่ถูกหักไว้นั้นเป็นสินทรัพย์ประเภท "ภาษีเงินได้ถูกหัก ณ ที่จ่ายรอเรียกคืน" และตั้งค่าให้ดึงไปเป็นเครดิตภาษี (Tax Credit) ในการหักยอดชำระภาษีปลายปี (ภ.ง.ด.50 หรือ ภ.ง.ด.51) ของรอบระยะเวลาบัญชีเดียวกัน

ในกรณีที่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลทำการขายอสังหาริมทรัพย์ (ที่ดิน/สิ่งปลูกสร้าง): 1. ระบบต้องคำนวณภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายใน **อัตราร้อยละ 1.0** ของราคาขายหรือราคาประเมินอสังหาริมทรัพย์แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า 2. ระบบต้องลงบันทึกเป็นยอดนำส่งให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ ณ กรมที่ดิน ผู้รับจดทะเบียนสิทธิ์และนิติกรรมในขณะทำธุรกรรมโอน

ยอดภาษีที่ถูกหัก 1% และนำส่งในคราวขายนิติกรรมอสังหาริมทรัพย์: ระบบต้องส่งยอดเข้าบัญชี "ภาษีเงินได้ถูกหัก ณ ที่จ่ายรอเรียกคืน - อสังหาริมทรัพย์" เพื่อจัดสรรเป็นเครดิตภาษี (Tax Credit) ในการคำนวณชำระภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำงวดปีปฏิทินที่ทำนิติกรรมส่งมอบจริง

สำหรับรายการรับหรือจ่ายที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศสกุลอื่นๆ ระหว่างรอบระยะเวลาบัญชี ระบบต้องคำนวณแปลงค่าเข้าสู่สกุลเงินดำเนินงานโดยอิงอัตราแลกเปลี่ยนตามราคาตลาดในวันที่เกิดรายการจริง (Spot Rate on Transaction Date)

1. ผลต่างกำไรหรือขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน (Exchange Gain or Loss) ที่เกิดจากการคำนวณแปลงมูลค่าเพื่อเปลี่ยนสกุลเงินดำเนินงาน หรือการแปลงค่าเงินเพื่อชำระภาษีเป็นเงินบาทตาม ม.76 ฉ: ระบบต้องบล็อกห้ามนำมาคำนวณเป็นรายได้ประเมินภาษี หรือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษี (บวกกลับ/หักออกทางภาษีโดยอัตโนมัติ) 2. ระบบต้องแยกบัญชีสำหรับบันทึกรายการผลต่างแลกเปลี่ยนชนิดนี้ต่างหากจากรายการอัตราแลกเปลี่ยนปกติ

ระบบประมวลผลภาษีมูลค่าเพิ่ม ต้องระบุและจำแนกประเภทภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เป็น "ภาษีอากรประเมิน" (Assessment Tax) ซึ่งต้องยื่นตามงวดและได้รับการประเมินความสอดคล้องทางกฎหมายโดยเจ้าหน้าที่เมื่อมีการตรวจสอบ

1. ระบบต้องรองรับการกำหนดสถานะ "ผู้ประกอบการ" และ "ผู้ประกอบการจดทะเบียน" (VAT Registered Status) ให้แก่บุคคล นิติบุคคล คณะบุคคล ห้างหุ้นส่วนสามัญ หรือกองมรดก 2. ระบบต้องใช้เงื่อนไข Flag นี้เพื่อคุมสิทธิ์ออกใบกำกับภาษีเต็มรูป และสิทธิ์การหักภาษีซื้อ-ภาษีขาย

ระบบคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มต้องพิจารณารายการธุรกรรมต่อไปนี้เป็น "การขาย" และต้องประมวลภาษีขายเสมอ: 1. สัญญาเช่าซื้อ/ขายผ่อนชำระที่ส่งมอบแล้ว (แม้กรรมสิทธิ์ยังไม่โอน) 2. การส่งมอบสินค้าให้ตัวแทนจำหน่าย (Consignment Delivery) 3. การส่งออกสินค้าไปนอกราชอาณาจักร 4. การนำสินค้าไปใช้ส่วนตัวหรือใช้นอกเหนือระบบงานพาณิชย์ของตนเอง 5. สินค้าขาดจากรายงานสินค้าและวัตถุดิบ (ม.87 (3)) 6. สินค้าและทรัพย์สินคงเหลือ ณ วันเลิกประกอบกิจการ (ยกเว้นการควบรวม/โอนกิจการทั้งหมด ม.82/3)

ระบบต้องกำหนดให้ "เดือนภาษี" (Tax Month) ตรงตามเดือนปฏิทิน ยกเว้นเดือนแรกของการจดทะเบียน VAT (นับตั้งแต่วันเริ่มจดจริงถึงสิ้นเดือน) หรือเดือนสุดท้ายหลังเลิกกิจการ (สิ้นสุด ณ วันจดเลิก/ขีดชื่อ)

ระบบต้องวิเคราะห์และแยกประเภทธุรกรรมที่เข้าข่ายต้องคำนวณเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ได้แก่: 1. การขายสินค้าในประเทศโดยผู้ประกอบการ 2. การให้บริการในประเทศโดยผู้ประกอบการ 3. การนำเข้าสินค้าโดยผู้นำเข้า

สำหรับธุรกรรมการขายสินค้าปกติทั่วไป: ระบบต้องคำนวณและตั้งจุดความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT Tax Point) เมื่อเกิดเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งขึ้นเป็นลำดับแรก (First-in-Time Principle): 1. ส่งมอบสินค้า (Delivery Date) 2. โอนกรรมสิทธิ์สินค้า (Title Transfer) 3. ได้รับชำระราคาสินค้า (Payment Received) 4. ได้ออกใบกำกับภาษี (Tax Invoice Issued)

สำหรับธุรกรรมการให้บริการปกติทั่วไป: ระบบต้องคำนวณและตั้งจุดความรับผิดภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT Tax Point) เมื่อเกิดเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งขึ้นเป็นลำดับแรก (First-in-Time Principle): 1. ได้รับชำระค่าบริการ (Payment Received) 2. ได้ออกใบกำกับภาษี (Tax Invoice Issued) 3. ได้มีการใช้บริการจริงไม่ว่าโดยตนเองหรือผู้อื่น (Service Utilized)

สำหรับสัญญาบริการที่ระบุแบ่งการส่งมอบงานและเงินค่าจ้างตามสัดส่วนความสำเร็จ (Milestone-based Services): ระบบต้องตั้งจุดความรับผิดในเสี้ยวส่วนบริการที่เสร็จสิ้นลงเมื่อมีการจ่ายเงินค่าจ้างงวดงาน หรือเมื่อมีการใช้บริการ/ออกใบกำกับภาษีเฉพาะงวดนั้นๆ

สำหรับกิจการบริการแบบมีเงินประกัน/เงินมัดจำล่วงหน้า (เช่น สมาชิกสนามกอล์ฟ): 1. ระบบต้องคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มทันทีที่ได้รับเงินประกัน/เงินมัดจำ (ไม่สามารถมองเป็นเงินมัดจำนอกระบบภาษีได้) 2. เมื่อครบสัญญาและมีการคืนเงินประกัน ระบบต้องอนุญาตให้ออกใบลดหนี้ (Credit Note) เพื่อหักลดหย่อนภาษีขายคืน

1. ระบบต้องคำนวณฐานภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT Base) จากมูลค่าทั้งหมดที่ได้รับหรือพึงได้รับจากการขายสินค้าหรือการให้บริการจริง (ได้แก่ เงิน ทรัพย์สิน ค่าบริการ หรือประโยชน์ใดๆ ที่คิดคำนวณมูลค่าเป็นเงินได้) 2. ระบบต้องนำ **ภาษีสรรพสามิต** (Excise Tax) มารวมคำนวณเข้าเป็นส่วนหนึ่งของฐานภาษีมูลค่าเพิ่มด้วย (หากสินค้านั้นมีภาษีสรรพสามิต)

ระบบคำนวณฐานภาษีมูลค่าเพิ่มต้องหักรายการต่อไปนี้ออกจากฐานภาษี (ห้ามนำมาคิด VAT): 1. ส่วนลดหรือค่าลดหย่อนที่ให้ในขณะขาย/บริการ โดยต้องแสดงรายการหักไว้ชัดแจ้งในใบกำกับภาษีเต็มรูป (สำหรับใบกำกับภาษีอย่างย่อไม่จำเป็นต้องแสดงแยกชัดเจนก็ได้) 2. ภาษีขาย (ห้ามนำภาษีมูลค่าเพิ่มมาคิดซ้อนภาษีมูลค่าเพิ่ม) 3. ค่าตอบแทนอื่นๆ ตามที่อธิบดีประกาศกำหนด (เช่น ค่าชดเชยหรือเงินอุดหนุน)

ระบบคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มต้องใช้ **ราคาตลาด ณ วันที่ความรับผิดเกิดขึ้น** (Market Price on Tax Point Date) เป็นฐานคำนวณภาษีแทนราคาขายจริง เมื่อพบเหตุการณ์ดังต่อไปนี้: 1. การขาย/บริการที่ไม่มีค่าตอบแทน หรือได้ค่าตอบแทนต่ำกว่าราคาตลาดโดยไม่มีเหตุอันสมควร 2. การนำสินค้าหรือบริการไปใช้ส่วนตัว/นอกเหนือธุรกิจ (ม.77/1 (8)(ง) หรือ (10)) 3. รายการสินค้าขาดจากรายงานสต็อกสินค้าและวัตถุดิบ (ม.87 (3)) 4. การโอนสิทธิ์สินค้าอัตรา 0% ให้แก่ผู้ไม่มีสิทธิ์ลดหย่อน 5. สินค้าและทรัพย์สินคงเหลือ ณ วันเลิกประกอบกิจการ

ระบบต้องคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มโดยกำหนดให้อัตรามาตรฐานตามประมวลรัษฎากรคือ **ร้อยละ 10.0** (สำหรับการขายสินค้า การให้บริการ และการนำเข้าทั่วไป)

1. ระบบต้องรองรับการกำหนดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มที่ได้รับการลดหย่อนตามพระราชกฤษฎีกา (ซึ่งในปัจจุบันคืออัตรา **ร้อยละ 7.0** โดยแบ่งเป็นเนื้อหาภาษีมูลค่าเพิ่มจริง 6.3% และภาษีท้องถิ่น 0.7%) 2. ระบบต้องบังคับใช้อัตราภาษีนี้เป็นอัตราเดียวกัน (Single Unified Rate) สำหรับทุกประเภทธุรกรรม (ขาย, บริการ, นำเข้า)

ระบบต้องควบคุมอัตราภาษีในการทำรายการขายและจัดจำหน่าย โดยยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม (กำหนดค่า VAT = Exclude/Exempt 0%) ให้แก่กลุ่มธุรกรรมต่อไปนี้: 1. การขายผลผลิตเกษตรกรรม สัตว์สด/สัตว์แห้ง ปุ๋ย อาหารสัตว์ ปลาป่น ยาปราบศัตรูพืช/สัตว์ (ที่ไม่แปรรูปบรรจุกระป๋องอุตสาหกรรม) 2. หนังสือ นิตยสาร ตำราเรียน 3. บริการการศึกษาของรัฐ/เอกชนตามกฎหมาย 4. บริการวิชาชีพอิสระที่มีกฎหมายควบคุม (ประกอบโรคศิลปะ/รักษาพยาบาล, สอบบัญชี, ว่าความ) 5. การให้บริการเช่าอสังหาริมทรัพย์ 6. บริการขนส่งในราชอาณาจักร (ทางบก, รถไฟ, ทางน้ำ) 7. สัญญาจ้างแรงงาน (Payroll/HR)

ระบบต้องนับระยะเวลารอบปีสะสมรายรับแยกประเภทบุคคลตามกฎหมาย: 1. **บุคคลธรรมดา/คณะบุคคล**: สะสมตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม (ปีปฏิทิน) หรือเริ่มตั้งแต่วันเริ่มทำธุรกรรมวันแรกถึงสิ้นปีปฏิทิน 2. **นิติบุคคล**: สะสมตามรอบระยะเวลาบัญชีที่จดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

ระบบต้องจัดหมวดหมู่สถานะผู้มีหน้าที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่มของบริษัทคู่ค้าและตัวตนองค์กรออกเป็น: 1. **ผู้ประกอบการ** (Registered Seller/Service Provider) 2. **ผู้นำเข้า** (Registered/Non-registered Importer) เพื่อเป็นฐานข้อมูลในการเลือกวิธีการคำนวณภาษีและแบบยื่น

1. ในกรณีมีการลดราคาเนื่องจากชำรุดเสียหาย บกพร่อง ส่งของไม่ครบ ยกเลิกสัญญาบริการ หรือเหตุคืนมัดจำ/เงินประกัน: ระบบต้องรองรับการจัดทำ **ใบลดหนี้ (Credit Note)** 2. ระบบต้องนำมูลค่าภาษีส่วนต่างจากใบลดหนี้มาหักลด (Offset) ยอดภาษีขายรวมของเดือนภาษีที่ได้ออกใบลดหนี้นั้นจริง 3. ฝั่งผู้ซื้อที่ได้รับใบลดหนี้ ระบบต้องนำมูลค่าภาษีดังกล่าวมาหักออกจากภาษีซื้อในเดือนภาษีที่รับเอกสาร

เมื่อมีการบันทึกตัดจำหน่ายหนี้สูญ (Bad Debt Write-off) ของลูกหนี้ที่เกิดจากบิลขายส่งมอบสินค้า/บริการซึ่งออกใบกำกับภาษีเต็มรูปไว้และได้นำส่งภาษีขายไปแล้ว: ระบบต้องคำนวณส่วนของภาษีมูลค่าเพิ่มที่เกิดจากหนี้สูญนั้น และนำมาหักลดออกจากภาษีขายรวมของเดือนภาษีที่มีการทำธุรกรรมตัดจำหน่ายหนี้สูญสำเร็จ

ในกรณีที่ลูกหนี้ที่เคยถูกตัดจำหน่ายเป็นหนี้สูญไปแล้วนำเงินมาชำระหนี้คืนในภายหลัง (Bad Debt Recovery): ระบบรับเงินต้องสืบค้นหาใบกำกับเดิม และนำภาษีมูลค่าเพิ่มเฉพาะสัดส่วนที่ได้รับชำระคืนจริงกลับมาลงบันทึกบวกเพิ่มในสมุดภาษีขาย (Output VAT) ในเดือนภาษีที่มีการรับชำระเงินนั้น

สำหรับธุรกรรมการซื้อบริการจากผู้ประกอบการต่างประเทศและนำมาใช้ในราชอาณาจักร (เช่น ค่าโฆษณาออนไลน์, ค่าเช่าซอฟต์แวร์, บริการจ้างออกแบบจากนอกประเทศ): 1. ระบบต้องไม่คำนวณภาษีซื้อในบิลจ่ายปกติ (AP Invoice) 2. ระบบต้องสั่งเปิดฟังก์ชันสร้าง **แบบนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่ม ภ.พ.36** เพื่อคำนวณและนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มอัตราร้อยละ 7 ภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่ชำระเงิน 3. เมื่อยื่นและจ่ายเงินค่าภาษี ภ.พ.36 สำเร็จ ระบบต้องให้สิทธิ์นำใบเสร็จรับเงินกรมสรรพากรมาบันทึกเคลมเป็นสิทธิ์ภาษีซื้อในเดือนถัดไป

1. ทุกสิ้นงวดเดือนภาษี ระบบต้องประมวลผลรวมยอดตามสูตร: `Net VAT = ภาษีขาย (Output VAT) - ภาษีซื้อ (Input VAT)` 2. หากภาษีขาย > ภาษีซื้อ: ระบบต้องบันทึกตั้งหนี้เป็น "ภาษีมูลค่าเพิ่มค้างจ่าย (VAT Payable Account)" 3. หากภาษีซื้อ > ภาษีขาย: ระบบต้องตั้งหนี้สินทรัพย์เป็น "เครดิตภาษีซื้อยกยอดไป (VAT Credit Carryforward)" หรือส่งยอดเพื่อขอคืนภาษี

1. ระบบต้องรองรับคุณสมบัติการใช้สิทธิ์ชะลอเครดิตภาษีซื้อ (Deferred Input Tax Claim) 2. ระบบต้องคัดกรองวันที่ของใบกำกับภาษีฝั่งซื้อที่ถูกนำมาบันทึก หากพบว่าวันที่พิมพ์ต้นฉบับมีอายุไม่เกิน **3 ปี (36 เดือนปฏิทิน)** นับจากเดือนภาษีปัจจุบัน ให้ระบบยอมรับในการนำมาหักลดภาษีขายในงวดปัจจุบันได้

1. ระบบต้องล็อกฟังก์ชันการคำนวณและชาร์จภาษีขาย (VAT Output Charge) จากยอดขายสินค้าหรือบริการให้ทำงานเฉพาะองค์กรที่ลงทะเบียนสถานะ "ผู้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT Registered Entity)" 2. ระบบต้องคำนวณภาษีขายทันที ณ จุดความรับผิด (Tax Point) เกิดขึ้นโดยอิงยอดตามฐานภาษีและอัตราภาษีที่ถูกต้อง

1. ระบบต้องรองรับการบันทึกราคาสินค้าหรือบริการในฐานราคา "ราคารวมภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว (VAT Inclusive Price)" โดยเฉพาะกลุ่มกิจการร้านอาหาร/ภัตตาคาร 2. ระบบต้องใช้ตรรกะถอดสูตรคำนวณหาภาษีแฝงภายในอัตราปกติ เช่น `ภาษี = ราคาสุทธิ * 7 / 107` เพื่อแยกเป็นค่าฐานภาษี (Base Value) และค่าภาษีขายส่งเข้าในสมุดรายงานภาษี

ระบบต้องวิเคราะห์และระบุประเภทภาษีซื้อที่เป็นภาษีซื้อต้องห้าม (Prohibited Input Tax) เพื่อห้ามหักออกจากภาษีขายรายเดือนดังนี้: 1. ไม่มีใบกำกับภาษี หรือไม่อาจแสดงหลักฐานต้นฉบับการชำระได้ (ยกเว้นสูญหายด้วยเหตุสุดวิสัยและมีเอกสารราชการรองรับ) 2. ใบกำกับภาษีที่มีรายการสาระสำคัญชำรุด บกพร่อง หรือไม่ถูกต้องตามมาตรา 86/4 3. ภาษีซื้อที่ไม่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการประกอบกิจการ (ไม่ใช่รายจ่ายเพื่อหากำไร) 4. ภาษีซื้อที่เกิดจากค่ารับรอง แขก/บุคคลภายนอก (เช่น อาหาร เครื่องดื่ม กีฬา ท่องเที่ยว) 5. ใบกำกับภาษีที่ออกโดยผู้ที่ไม่มีสิทธิ์ออก (เช่น นิติบุคคลธรรมดาที่ไม่ได้จดทะเบียน VAT)

ในการกรอกใบกำกับภาษีซื้อ: ระบบต้องบังคับให้ผู้ใช้กรอกฟิลด์สำคัญให้ครบถ้วนเพื่อป้องกันประเด็นภาษีซื้อบกพร่อง: 1. เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้ซื้อและผู้ขาย (13 หลัก) 2. ชื่อ ที่อยู่ ของผู้ขายและผู้ซื้อ 3. คำว่า "ใบกำกับภาษี" ในจุดเด่นชัด 4. หมายเลขลำดับใบกำกับภาษี/เล่ม 5. ยอดฐานภาษีและมูลค่าภาษีมูลค่าเพิ่มแยกส่วนชัดเจน

1. ในกรณีมีการเพิ่มราคาสินค้าหรือบริการเนื่องจากเหตุสินค้าเกิน คำนวณราคาต่ำเกินไป หรือเหตุอื่น: ระบบต้องคำนวณยอดต่างของภาษีมูลค่าเพิ่มเพิ่มขึ้น และออกเอกสาร **ใบเพิ่มหนี้ (Debit Note)** 2. ระบบต้องลงบันทึกรับรู้ภาษีขายเพิ่มเติมลงในงวดเดือนภาษีที่มีการจัดทำเอกสารใบเพิ่มหนี้นั้นจริง 3. ฝั่งผู้ซื้อที่ได้รับใบเพิ่มหนี้ ระบบต้องนำเข้าเป็นภาษีซื้อในงวดเดือนภาษีที่ได้รับ

1. ระบบต้องรองรับการรวบรวมยอดภาษีขายและภาษีซื้อประจำงวดเดือนเพื่อออกรายงานแบบ **ภ.พ.30** 2. ระบบต้องบังคับสร้างแบบแสดงรายการ ภ.พ.30 ทุกเดือนภาษี แม้ว่าในเดือนนั้นจะไม่มีรายการค้าหรือยอดขายเป็นศูนย์ (Zero Filing) 3. ระบบต้องแจ้งเตือนการยื่นแบบและชำระภาษีภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (หรือขยายเวลาเป็นวันที่ 23 สำหรับยื่นผ่านอินเทอร์เน็ต)

1. ระบบต้องรองรับสถาปัตยกรรมข้อมูลโครงสร้างสาขา (Multi-Branch Structure) 2. ระบบต้องสามารถคัดแยกสมุดรายงานภาษีซื้อ/ขาย และยื่นแบบแยกสาขาได้ตามพิกัดรหัสสาขา (00000 สำหรับสำนักงานใหญ่, 00001 เป็นต้นไปสำหรับสาขา) 3. หากได้รับอนุมัติให้ยื่นรวม (Consolidated VAT Filing Option): ระบบต้องสามารถประมวลผลรวบยอดขายและภาษีจากทุกสาขามาแสดงผลและยื่นรวมในนามสำนักงานใหญ่ได้

ในกรณีตรวจพบใบกำกับภาษีตกหล่น หรือคลาดเคลื่อนหลังจากรอบการยื่นปกติผ่านไปแล้ว: 1. ระบบต้องรองรับการจัดทำ **แบบยื่นเพิ่มเติม (Supplementary Filing Form)** เพื่อปรับปรุงข้อมูลภาษีขายและภาษีซื้อในงวดเดือนภาษีนั้นๆ 2. ระบบต้องคำนวณและแยกส่วนต่างของภาษีที่ต้องชำระเพิ่มเติม หรือภาษีที่เพิ่มสิทธิ์ขอคืน

1. ในกรณีสิ้นเดือนมีเครดิตภาษีคงเหลือ (ภาษีซื้อ > ภาษีขาย): ระบบต้องให้ผู้ใช้เลือกการจัดการเครดิตนั้นออกเป็น 2 วิธีหลัก:   ก) **นำไปชำระในเดือนถัดไป** (Carryforward): ระบบจะปัดยอดไปเป็นภาษีซื้อต้นงวดของเดือนภาษีถัดไป   ข) **ยื่นขอคืนเงินภาษี** (Request Refund): ระบบจะออกเอกสารคำร้องขอคืนภาษีพร้อมแบบ ภ.พ.30 ของเดือนนั้น

1. เมื่อระบบตรวจพบจุดความรับผิดภาษี (Tax Point Trigger): ระบบต้องจัดพิมพ์ **ใบกำกับภาษี (Tax Invoice)** และส่งมอบตัวจริงให้ลูกค้า พร้อมทั้งบังคับเก็บรักษาสำเนาดิจิทัล (Copy Stamp) ไว้สอบทานโดยอัตโนมัติ 2. ระบบต้องสั่งคัดแยกแบบพิมพ์ออกตามพิกัดรหัสสาขาของผู้ทำรายการโดยตรง (ม.86 วรรคสาม)

สำหรับธุรกรรมรับชำระค่าสินค้า/บริการด้วยเช็ค: 1. ระบบต้องรองรับการกำหนดวันที่เอกสารใบกำกับภาษี (Invoice Date) **ให้ตรงกับวันที่ระบุบนหน้าเช็ค** (Cheque Date) เป็นหลักสำคัญ 2. ยกเว้นกรณีได้รับเช็คหน่วยงานรัฐบาล หรือบุคคลทั่วไปที่มีเอกสารรับรองการส่งมอบเช็ค: ให้ระบบระบุวันที่ใบกำกับภาษีเป็นวันที่ได้รับเช็คนั้น

ระบบจัดพิมพ์ใบลดหนี้ (Credit Note) ต้องแสดงรายการและผังข้อมูลดังนี้: 1. คำว่า **"ใบลดหนี้"** เด่นชัด 2. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักของผู้ขาย 3. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักของผู้ซื้อ 4. วัน เดือน ปี ที่ออกใบลดหนี้ 5. **เลขอ้างอิงสำคัญ**: เลขที่/เล่มใบกำกับเดิม, ยอดมูลค่าเดิม, ยอดที่ถูกต้อง, ผลต่างส่วนลด และยอดภาษีที่คืนของส่วนต่างนั้น 6. คำอธิบายสั้นระบุสาเหตุ (เช่น คืนมัดจำค่าสมาชิกกอล์ฟ, คืนสินค้าชำรุด)

ในกรณีได้รับการร้องขอจากผู้ซื้อเนื่องจากใบกำกับภาษีเดิมสูญหาย หรือชำรุดในสาระสำคัญ: 1. ระบบต้องรองรับกระบวนการพิมพ์สำเนาจัดสร้าง **"ใบแทน (Replacement Document)"** 2. ตัวเอกสารต้องดึงข้อมูลเดิมทั้งหมด และระบุคำว่า **"ใบแทน"** ในที่ที่เห็นเด่นชัด 3. ต้องระบุหมายเหตุอ้างอิงเลขที่/วันที่และเล่มของเอกสารใบกำกับภาษีฉบับเดิมประกอบบนหน้ากระดาษอย่างครบถ้วน

ระบบต้องควบคุมสิทธิ์องค์กรผู้ใช้งาน (Organization Profile Access Rule): หากการตั้งค่าระบบองค์กรไม่ได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT Registration Status = False) ระบบต้องปิดและล็อกการทำงานของปุ่มเลือกรูปแบบภาษี และล็อกไม่ให้ผู้ใช้ออกใบกำกับภาษี ใบเพิ่มหนี้ หรือใบลดหนี้โดยเด็ดขาด

ระบบประมวลภาษีซื้อต้องยอมรับสิทธิ์ในการบันทึกมูลค่าเครดิตภาษีซื้อ (Input VAT Claim) จากเอกสารประเภท: 1. ใบเสร็จนำส่งภาษีของกรมสรรพากร (แบบ ภ.พ.36) 2. ใบเสร็จรับเงินกรมศุลกากร (สำหรับการชำระ VAT นำเข้า) 3. ใบเสร็จรับเงินกรมสรรพสามิต (สำหรับการเรียกเก็บเพื่อสรรพากร) โดยให้ระบบถือเป็นเอกสารเทียบเท่าใบกำกับภาษีเต็มรูปโดยสมบูรณ์

ระบบจัดพิมพ์ใบกำกับภาษีเต็มรูปต้องบังคับแสดงรายการและผังข้อมูลดังนี้: 1. คำว่า **"ใบกำกับภาษี"** เด่นชัด 2. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักของผู้ขาย 3. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักของผู้ซื้อ (รวมระบุรหัสสาขา 5 หลักผู้ซื้อ) 4. หมายเลขเล่ม/ลำดับของเอกสาร (Running Number) 5. ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และราคาของสินค้า/บริการ 6. ยอดรวมฐานภาษี (Base Value) และมูลค่าภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% แยกเด่นชัด 7. วัน เดือน ปี ที่ออกเอกสาร 8. ข้อความระบุสาขาผู้ขาย เช่น "สำนักงานใหญ่" หรือ "สาขาที่..."

1. โดยค่าเริ่มต้นระบบต้องออกเอกสารเป็นภาษาไทยและสกุลเงินบาท (THB) 2. ระบบต้องเปิดให้มีการกำหนดตั้งค่าใช้งานภาษาต่างประเทศ (เช่น ภาษาอังกฤษ) หรือพิมพ์สกุลเงินต่างประเทศ (เช่น USD, EUR) สำหรับบริษัทจดทะเบียนที่ได้รับอนุมัติจากอธิบดีตามเกณฑ์

1. ระบบต้องรองรับการจัดทำ ส่งมอบ และเก็บรักษาใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ และใบรับอิเล็กทรอนิกส์ในรูปแบบไฟล์ PDF ที่ลงลายมือชื่อดิจิทัล (Digital Signature) ด้วยใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ 2. ระบบต้องสามารถส่งออกข้อมูลเป็นไฟล์ XML ตามโครงสร้างมาตรฐานนำส่งกรมสรรพากร

ระบบจัดพิมพ์ใบเพิ่มหนี้ (Debit Note) ต้องแสดงรายการและผังข้อมูลดังนี้: 1. คำว่า **"ใบเพิ่มหนี้"** เด่นชัด 2. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักของผู้ขาย 3. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักของผู้ซื้อ 4. วัน เดือน ปี ที่ออกใบเพิ่มหนี้ 5. **เลขอ้างอิงสำคัญ**: เลขที่/เล่มใบกำกับเดิม, ยอดมูลค่าเดิม, ยอดที่ถูกต้อง, ผลต่างส่วนเพิ่ม และยอด VAT 7% ของส่วนต่าง 6. ข้อความสั้นระบุเหตุผล เช่น "คำนวณราคาสินค้าต่ำกว่าความเป็นจริง"

ระบบต้องสามารถประมวลผลข้อมูลแยกคัดส่งออกรายงาน (Export Report Formats) ได้อย่างน้อย 3 แบบเป็นรายแต่ละสถานประกอบการ (สาขา): 1. **รายงานภาษีขาย** (Sales Tax Report) 2. **รายงานภาษีซื้อ** (Input Tax Report) 3. **รายงานสินค้าและวัตถุดิบ** (Inventory & Raw Material Stock Card Report) เฉพาะฝั่งขายสินค้า

ระบบเก็บบันทึกประวัติเอกสาร (Document Archive System) ต้องคุมการคำนวณอายุเก็บรักษาตามเกณฑ์ดังนี้: 1. **เกณฑ์ทั่วไป**: เก็บรักษาเอกสารไม่น้อยกว่า **5 ปี** นับแต่วันยื่นแบบหรือวันทำรายงาน 2. **กรณีเลิกกิจการ**: บังคับเก็บต่อเนื่องต่อไปอีกอย่างน้อย **2 ปี** นับแต่วันเลิกกิจการ 3. **กรณีสั่งการพิเศษ**: ระบบต้องสามารถขยายระยะเวลาเก็บได้สูงสุด **7 ปี** ตามคำสั่งอธิบดี

ในสารบบการจัดเก็บเอกสารใบกำกับภาษีซื้อ: ระบบต้องบังคับรันลำดับรหัสอ้างอิงภายใน (Internal Running Index) จัดเรียงลำดับเวลา (Chronological Order) และจัดเรียงตรงตามลำดับพิกัดบรรทัดรายการที่ปรากฏในรายงานภาษีซื้ออย่างแม่นยำ

ระบบจัดเก็บเอกสารและฐานข้อมูลบัญชีภาษี ต้องรองรับฟังก์ชันจัดเตรียมและสกัดไฟล์ข้อมูลธุรกรรมทั้งหมด (Transaction Audit Export Format) เช่น บิลซื้อ บิลขาย รายงานสต๊อกการเข้าออกสินค้า เพื่อแสดงและส่งมอบให้เจ้าพนักงานตรวจสอบหรือยึดไปไต่สวนวิเคราะห์ตามข้อกำหนดกฎหมาย